Τρίτη, 29 Μαΐου 2018

Ο Μάης του ΄68 έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση νέων θεσμικών δομών


από τον πολιτικό μηχανικό Θεόδωρο Κ Παπαϊωάννου* 
Πενήντα χρόνια μετά  ο Μάης του΄68 αρνείται να ξεψυχήσει  επειδή τα αιτήματα του θα μένουν ανεκπλήρωτα. Δεν ανέτρεψε καθεστώτα ,όμως εισήγαγε νέες μορφές ανθρώπινης αυτοοργάνωσης και συλλογικότητας
Μιας συλλογικότητας που αμφισβήτησε τόσο την γραφειοκρατική οργάνωση της κοινωνίας στην οικονομία, την πολιτική ,την εκπαίδευση όσο και τις ιεραρχικά θεσμοθετημένες σχέσεις εξουσίας μεταξύ των μελών μιας οικογένειας, των φύλων , ή ακόμη και μεταξύ των γενεών.
Φιλοσοφία και συνθήκες  που  τον  προετοίμασαν
  • Η «Σχολή της Φρανκφούρτης» προλείανε ιδεολογικά και θεωρητικά το έδαφος ,  με  μια γόνιμη επεξεργασία θεμάτων για τη θέση του νεωτερικού ανθρώπου εντός των αλλοτριωτικών καπιταλιστικών θεσμών. Το μέλος της ο φιλόσοφος Herbert Marcuse το 1964 στο έργο του «Ο Μονοδιάστατος Ανθρωπος » πραγματεύτητε  τη αλλοτρίωση του ανθρώπου στις ευημερούσες κοινωνίες του ύστερου καπιταλισμού .
  • Kαθοριστικό ρόλο στην αμφισβήτηση  με το περιοδικό του  «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα» έπαιξε ο Κορνήλιος Καστοριάδης
  • Υπήρχε συσσωρευμένη αμφισβήτηση και  συμπιεσμένος θυμός στους νέους της δεκαετίας΄60 αφού οι υποσχέσεις  των μεταπολεμικών κυβερνήσεων  έμεναν ανεκπλήρωτες.  Παρά την οικονομική ανάπτυξη οι παραμένουσες ανισότητες στο εσωτερικό των κρατών και η ισορροπία τρόμου από τον ψυχρό πόλεμο, είχαν διαψεύσει ελπίδες , προσδοκίες, διακηρύξεις για ένα νέο σταθερό  διεθνές σύστημα ειρήνης  που θα ικανοποιούσε τις κοινωνικές ανάγκες.  Οι εργαζόμενοι διεκδικούσαν δικαιώματα συνδικαλιστικής οργάνωσης, ιδιαίτερα στους τόπους δουλειάς που στις περισσότερες γειτονικές χώρες είχαν κερδηθεί.
Ο Μάης του ΄68 στο Παρίσι άρχισε σαν  φοιτητική εξέγερση που πυροδότησε μια γενικότερη πολιτική και κοινωνική αμφισβήτηση της κοινωνικής ιεραρχίας, της κάθε είδους αυθεντίας και ο  σεβασμός  όλων ως ισότιμων συνομιλητών αποτελούν το μέγα κληροδότημα του Μάη του΄68
Η κατάσταση του πανεπιστημίου με την φεουδαρχική δομή της έδρας και τον παντοδύναμο απόμακρο καθηγητή δεν ανταποκρινόταν  πια στις ανάγκες δημιουργίας νέων γνώσεων μέσα από διεπιστημονική έρευνα που επέβαλε η εποχή.
Τέθηκαν και συζητήθηκαν ζητήματα όπως η ισότητα των δύο φύλων, η ιεραρχική οργάνωση της κοινωνίας , οι σχέσεις εξουσίας και τα δικαιώματα των φυλετικών μειονοτήτων, τα οποία εκτοτε εντάχθηκαν στο λεξιλόγιο των πολιτικών κομμάτων αποτελεί μια από τις καθοριστικές συνεισφορές του  Μάη το ΄68 στις πολιτικές εξελίξεις των επόμενων δεκαετιών.
Τον Μάη του ΄68 δεν έγινε επανάσταση με τη γνωστή έννοια του όρου, ούτε  καθεστωτική ανατροπή ,ούτε αναρριχήθηκαν νέες πολιτικές δυνάμεις στην εξουσία, δεν  ήθελε να ανατρέψει δημοκρατικές κατακτήσεις για τον φόβο  της  οπισθοδρόμησης  στην εποχή του φασισμού.
Ίσως συνέβη και το αντίθετο , αφού ενισχύθηκαν οι  κατεστημένες  δυνάμεις αμέσως  τον Ιούνιο  με την  θριαμβευτική επανεκλογή της Ντεγκολικής Δεξιάς.
Ο Μάης ήταν όμως αναμφισβήτητα ένα πολιτικό κίνημα. Άλλαξε πολλά πράγματα όχι μόνο στη  Γαλλία  αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη καθώς το Παρίσι ανέκαθεν την επηρέαζε.
Εξέφρασε την απογοήτευση από τους υφιστάμενους κομματικούς σχηματισμούς και την πίστη στον πολιτικό ακτιβισμό, διαδικασίες που δημιούργησαν ένα νέο προηγούμενο.
Η δυναμική τού κινήματος αυτού  δεν δημιούργησε νέες πολιτικές καταστάσεις αλλά συνέβαλε στην κατοχύρωση της έννοιας  του κοινωνικού κράτους ως αναγκαίου όχι μόνο  για λόγους κοινωνικής δικαιοσύνης αλλά για να μην κινδυνεύσει το πολιτικό σύστημα από διαμαρτυρίες που, όπως φάνηκε, μπορούν να έχουν ισχυρή δυναμική ακόμη και όταν ευρίσκονται εκτός του παραδοσιακού κομματικού συστήματος.
Και τι ισχυρότερο κίνητρο για τον εξανθρωπισμό κάθε εξουσίας από το φόβο ανεξέλεγκτων  μη κατευθυνόμενων κινητοποιήσεων, αλλά και που υποδηλώνουν κάτι που καμιά εξουσία δεν μπορεί να ξεχνά;  Ότι δηλαδή δεν προϋπολογίζονται σε εργαστήρια η δυσαρέσκεια  και οι κοινωνικές εκρήξεις και , ότι μπορεί να πάρουν εκρηκτικές διαστάσεις που καμιά εξουσία δεν θέλει να συναντήσει !
Στον πανεπιστημιακό  χώρο είχαμε ένα σύγχρονο πλαίσιο διδασκαλίας και έρευνας. Έκτοτε δεν αμφισβητήθηκε και εφαρμόζεται με διάφορες τροποποιήσεις σε όλο τον δυτικό κόσμο, με εξαίρεση τις αγγλοσαξονικές χώρες .
Αντίστοιχοι  νόμοι εφαρμόστηκαν για την άμεση συμμετοχή των εργαζομένων στη διοίκηση και τη διαχείριση των επιχειρήσεων.
Υπήρξε έτσι βάση πολλών κινημάτων όπως το περιβαλλοντικό οι οργανωτικές απαρχές του οποίου, όπως και των ορίων της ανάπτυξης πρέπει να αναζητηθούν σ΄ αυτόν
Παρά την απόρριψη της πρότασης  Ντε Γκόλ για τη συντηρητική  μορφή της αποκέντρωσης , που τον οδήγησε σε παραίτηση, αυτή προχώρησε και η Γαλλία εγκατέλειψε τον  ιακωβίνικο συγκεντρωτισμό
Απ΄ όλα, ίσως σημαντικότερη,  υπήρξε η απελευθέρωση της δημιουργικής ικανότητας των ανθρώπων που τους επέτρεψε να φανταστούν ένα διαφορετικό κόσμο.
Πολλοί νεαροί «επαναστάτες» των οδοφραγμάτων του Καρτιέ Λατέν στελέχωσαν  τα επιτελεία των κομμάτων κυρίως της Αριστεράς  , λιγότεροι του Κέντρου και της Δεξιάς που είχαν προηγουμένως καταγγείλει.
Το Κομμουνιστικό κόμμα επλήγη ανεπανόρθωτα και έκτοτε εξελίχθηκε βαθμιαία σε περιθωριακό πολιτικό σχηματισμό.
Οι περισσότεροι  τότε  επαναστατημένοι νέοι  προσέφεραν το ταλέντο και τη φαντασία τους στην ιδιωτική οικονομία και πολλοί απ΄αυτούς συνεχίζουν να είναι ηγετικά στελέχη επιχειρήσεων διαφόρων μεγεθών.
Οι  καταλήψεις της Σορβόννης, του θεάτρου Οντεόν, της Σχολής Καλών Τεχνών αφορούσαν την παδεία, τη διανόηση , την τέχνη.
Η κατάληψη του Χρηματιστηρίου - κατά την γνώμη μου έδειξε το αδιέξοδο . Το οικονομικό σύστημα δεν ανατρέπεται με την εισβολή  στο  σύμβολο της οικονομικής λειτουργίας , αλλά με την αλλαγή των παραγωγικών δυνάμεων και σχέσεων .
Με παιγνιώδη, μεταφορική, ειρωνική, καυστική,σκωπτική, ευφυή, ανατρεπτική  ενίοτε  ναρκισσιστική γλώσσα  ,μας κληροδότησε ιδέες, κείμενα και  κάποια «τσιτάτα» με νόημα όπως :
  • Αν έχουμε μια ελπίδα τη χρωστάμε σ΄αυτούς που δεν έχουν καμία
  • Τα οδοφράγματα κλείνουν δρόμους  αλλά ανοίγουν περάσματα
  • Η φαντασία στην εξουσία
  • Να παίρνετε  τις επιθυμίες σας για πραγματικότητα .
  • Να είστε ρεαλιστές, να ζητάτε το αδύνατο
  • Ν΄ αλλάξουμε τη ζωή
  • Είστε καταναλωτές ή πολίτες;
  • Το καινούριο δεν μπορεί να γεννηθεί ,το παλιό δεν θέλει να πεθάνει
  • Κάτω το πλακόστρωτο βρίσκεται η παραλία
Την άνοιξη εκείνη  κάτω από το πλακόστρωτο ίσως να φάνηκε  μία παραλία, αλλά ο δρόμος προς εκεί  αν  αυτή δεν είναι αντικατοπτρισμός, ήταν ακόμη μακρύς

* τ. Κοινοτάρχης Βαγίων-τ. Γεν. Γραμ. ΚΕΔΚΕ - τηλ /fax 2262022177- κιν 6997189448 Επαμεινώνδου 71 Θήβα -  theopapaio@gmail.com  - http://kadmos35.blogspot.gr/ https://www.facebook.com/theodore.papaioannou



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου